EVLAT EDİNMENİN ŞARTLARI NELERDİR?
Evlat edinme süreci, evlat edinecek kişinin bekar veya evli olmasına göre farklılık gösteren katı kurallara tabidir (TMK m. 305 vd.).
1. Evli Çiftlerin Evlat Edinme Şartları (Birlikte Evlat Edinme)
Evli çiftlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya evli çiftlerden her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Evli çiftler ancak birlikte evlat edinebilirler. Eşlerden birinin tek başına evlat edinmesi kural olarak mümkün değildir.
2. Bekar bir kişinin (Tek Başına) Evlat Edinme Şartları: Evlat edinecek kişinin otuz yaşını doldurmuş olması, çocuğun üstün yararına uygun hareket ettiğini kanıtlaması gerekir.
3. Genel Şartlar
Her iki durumda da evlat edinen kişide aranan temel şartlar şunlardır:
Evlat edinen ile edinilen arasındaki ilişkilerin kurulması ve geliştirilmesi amacıyla en az bir yıllık deneme süresini başarıyla tamamlanmış olmalıdır.
Evlat edinmenin, çocuğun bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişimine uygun olması ve çocuğa sevgi, ilgi, eğitim sağlayabilme potansiyeli olmalıdır.
Evlat edinenin, çocuğun yaşam standartlarını idame ettirebilecek maddi güce sahip olması gerekmektedir.
Evlat edinen ile evlat edinilen çocuk arasında en az 18 yaş farkı bulunmalıdır. Evlat edinilenin on beş yaşını doldurmuş olması durumunda, evlat edinme için çocuğun rızası alınmak zorundadır.
B. HUKUKİ SÜREÇ NASIL İLERLER? YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?
Evlat edinme, idari bir işlemden ziyade, bir yargısal süreçtir.
1. Başvuru ve Deneme Süresi
Evlat edinme başvurusu, genellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı İl Müdürlükleri'ne yapılır. Başvuruyu takiben, uygun görülen aile adayı ile çocuk arasında bir deneme süresi (genellikle en az 1 yıl) başlar. Bu süre zarfında, kurum uzmanları ailenin çocuğu kabul etme yeteneğini ve çocuğun aileye uyumunu izler.
2. Evlat Edinme Davası
Deneme süresinin başarıyla tamamlanmasının ardından, evlat edinecek kişiler Aile Mahkemesine başvurarak evlat edinme davası açarlar. Yetkili mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Hakim, tüm şartların yerine getirildiğini, rızaların tam olduğunu ve en önemlisi evlat edinmenin çocuğun üstün yararına olduğunu tespit ettikten sonra kararı verir.
C. EVLAT EDİNMENİN HUKUKİ SONUÇLARI NELERDİR?
Mahkeme kararının kesinleşmesi ile birlikte evlat edinme işlemi tamamlanır ve önemli hukuki sonuçlar doğar:
Evlatlık ile evlat edinenler arasında kan hısmı gibi soybağı ilişkisi kurulur.
Miras Hakkı: Evlatlık, evlat edinenin birinci derece mirasçısı olur. Evlat edinen ise evlatlığın mirasçısı olamaz (Tek taraflı mirasçılık).
Evlatlığın soyadı, evlat edinenin soyadı olur. Evlat edinenin talebiyle, çocuğa yeni bir ad verilebilir.
D. SONUÇ
Evlat edinme, hayat boyu sürecek bir sorumluluk gerektiren ve derin hukuki sonuçları olan bir süreçtir. Türk Hukuku, bu süreçte en küçük bir ihmale dahi izin vermemek adına titizlikle hareket eder ve sürecin her aşamasını denetler. Sürecin hatasız ve hızlı ilerlemesi, gerekli rızaların alınması ve mahkeme önünde çocuğun üstün yararının kanıtlanması için bir Aile Hukuku Avukatından profesyonel destek almak büyük önem taşımaktadır.
Evlat edinme süreci, evlat edinecek kişinin bekar veya evli olmasına göre farklılık gösteren katı kurallara tabidir (TMK m. 305 vd.).
1. Evli Çiftlerin Evlat Edinme Şartları (Birlikte Evlat Edinme)
Evli çiftlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya evli çiftlerden her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Evli çiftler ancak birlikte evlat edinebilirler. Eşlerden birinin tek başına evlat edinmesi kural olarak mümkün değildir.
2. Bekar bir kişinin (Tek Başına) Evlat Edinme Şartları: Evlat edinecek kişinin otuz yaşını doldurmuş olması, çocuğun üstün yararına uygun hareket ettiğini kanıtlaması gerekir.
3. Genel Şartlar
Her iki durumda da evlat edinen kişide aranan temel şartlar şunlardır:
Evlat edinen ile edinilen arasındaki ilişkilerin kurulması ve geliştirilmesi amacıyla en az bir yıllık deneme süresini başarıyla tamamlanmış olmalıdır.
Evlat edinmenin, çocuğun bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişimine uygun olması ve çocuğa sevgi, ilgi, eğitim sağlayabilme potansiyeli olmalıdır.
Evlat edinenin, çocuğun yaşam standartlarını idame ettirebilecek maddi güce sahip olması gerekmektedir.
Evlat edinen ile evlat edinilen çocuk arasında en az 18 yaş farkı bulunmalıdır. Evlat edinilenin on beş yaşını doldurmuş olması durumunda, evlat edinme için çocuğun rızası alınmak zorundadır.
B. HUKUKİ SÜREÇ NASIL İLERLER? YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?
Evlat edinme, idari bir işlemden ziyade, bir yargısal süreçtir.
1. Başvuru ve Deneme Süresi
Evlat edinme başvurusu, genellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı İl Müdürlükleri'ne yapılır. Başvuruyu takiben, uygun görülen aile adayı ile çocuk arasında bir deneme süresi (genellikle en az 1 yıl) başlar. Bu süre zarfında, kurum uzmanları ailenin çocuğu kabul etme yeteneğini ve çocuğun aileye uyumunu izler.
2. Evlat Edinme Davası
Deneme süresinin başarıyla tamamlanmasının ardından, evlat edinecek kişiler Aile Mahkemesine başvurarak evlat edinme davası açarlar. Yetkili mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Hakim, tüm şartların yerine getirildiğini, rızaların tam olduğunu ve en önemlisi evlat edinmenin çocuğun üstün yararına olduğunu tespit ettikten sonra kararı verir.
C. EVLAT EDİNMENİN HUKUKİ SONUÇLARI NELERDİR?
Mahkeme kararının kesinleşmesi ile birlikte evlat edinme işlemi tamamlanır ve önemli hukuki sonuçlar doğar:
Evlatlık ile evlat edinenler arasında kan hısmı gibi soybağı ilişkisi kurulur.
Miras Hakkı: Evlatlık, evlat edinenin birinci derece mirasçısı olur. Evlat edinen ise evlatlığın mirasçısı olamaz (Tek taraflı mirasçılık).
Evlatlığın soyadı, evlat edinenin soyadı olur. Evlat edinenin talebiyle, çocuğa yeni bir ad verilebilir.
D. SONUÇ
Evlat edinme, hayat boyu sürecek bir sorumluluk gerektiren ve derin hukuki sonuçları olan bir süreçtir. Türk Hukuku, bu süreçte en küçük bir ihmale dahi izin vermemek adına titizlikle hareket eder ve sürecin her aşamasını denetler. Sürecin hatasız ve hızlı ilerlemesi, gerekli rızaların alınması ve mahkeme önünde çocuğun üstün yararının kanıtlanması için bir Aile Hukuku Avukatından profesyonel destek almak büyük önem taşımaktadır.